Ένα από
τα αριστουργήματα της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας,γραμμένο το 400 μ.Χ από έναν από τους σπουδαιότερους θεολόγους
του Χριστιανισμού.
Όταν ο Άγιος Αυγουστίνος ολοκλήρωνε το έργο του Εξομολογήσεις,ασφαλώς δεν θα μπορούσε να προβλέψει οτι αυτό θα γινόταν κάποτε ένα από τα συναρπαστικότερα και πιό δημοφιλή αναγνώσματα όλων των εποχών.Γραμμένο με θέρμη,πάθος και αφοπλιστική ειλικρίνεια,αφηγείται
την ιστορία ενός ανθρώπου αμαρτωλού,όπως ο ίδιος πολλές φορές χαρακτηρίζει
τον εαυτό του,ενός ανθρώπου
που αναζητεί την αλήθεια,την εξιλέωση ,τη λύτρωση και
τη γαλήνη,μέσα από διάφορα μονοπάτια επικίνδυνα,αδιέξοδα και αυτοκαταστροφικά,μέχρι να προσεγγίσει και να κατακτήσει την προσωπική του απάντηση στα αγωνιώδη και διαρκή του ερωτήματα,στο Θεό.
Το βιβλίο του,αποτελούμενο από δεκατρία κεφάλαια,είναι ένας χειμαρρώδης διάλογος-σύγκρουση με τον εαυτό του.Ξεκινάει από την παιδική του ηλικία και καταλήγει στην ωριμότητα,περνώντας από διάφορες φάσεις αναζήτησης,έκλυτου βίου,
απόγνωσης,ενδοσκόπησης,αγωνίας,έως ότου η γαλήνη και η αποδοχή οτι ο Θεός,ο Θεός εκείνος που με τόση θέρμη και επιμονή η μητέρα του Μόνικα προσεύχεται και εκλιπαρεί να οδηγήσει το γιό της στο σωστό δρόμο,είναι η μόνη και αναμφισβήτητη απάντηση στις αναζητήσεις του.
Εν πολλοίς,το έργο έχει τη μορφή προσωπικού ημερολογίου.Ο Αυγουστίνος δεν φείδεται περιγραφών και λεπτομερειών της προσωπικής του ζωής,από τα νεανικά του κιόλας χρόνια.Αυτό όμως που κάνει τις Εξομολογήσεις να διαφέρουν και να μην είναι απλώς το ημερολόγιο ενός ακόμη αμαρτωλού ανθρώπου είναι η κριτική διάθεση,η φιλοσοφική αναζήτηση,η εμμονή στην εύρεση του ορθού δρόμου,η κριτική ματιά,που αναλύει τα πάντα,ενδοσκοπεί τον κόσμο,τον άνθρωπο,τις πράξεις,τα λάθη,τα ίδια τα ερωτήματα.
Ο Αυγουστίνος γνωρίζει οτι δεν είναι τέλειος,ηθικός ή αναμάρτητος,δεν έχει όλες τις απαντήσεις,κάνει όμως σκοπό της ζωής του την εύρεση των απαντήσεων.Αγκαλιάζει την αμαρτωλότητα του,την αναγνωρίζει,συγκρούεται μαζί της,διακαής πόθος του είναι να βρεί την πληρότητα,την αλήθεια και κυρίως τη γαλήνη σ' έναν Θεό που δεν θα τον αρνηθεί.Η αναζήτηση αυτού του Θεού άλλωστε τον οδηγεί στην μανιχαϊκή πλάνη,υπό την σκέπη της οποίας θα ζήσει για εννέα ολόκληρα χρόνια,μέχρι να κατανοήσει οτι δεν είναι τελικά αυτό που αναζητεί και αποζητά.
΄Οσο και αν το προσωπικό στοιχείο είναι έντονο και διαρκές,οι Εξομολογήσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τον χαρακτηρισμό τους ως έργο που αποτυπώνει την προσωπική πάλη ενός ανθρώπου και κατακτούν επάξια μιά θέση ανάμεσα στα κλασσικά αριστουργήματα της παγκόσμιας Λογοτεχνίας.Γι' αυτό ευθύνεται η ευρύτητα σκέψης του Αυγουστίνου,που με μαεστρία αφηγείται άλλοτε ως πρωταγωνιστής του έργου του και άλλοτε ως απλός θεατής-παρατηρητής των πραγμάτων και των ανθρώπων της εποχής του.Εκκινώντας από τη θέση του Πλάτωνα οτι η ψυχή είναι αϋλη και αθάνατη και το σώμα υλικό και θνητό,προχωρά στην έκφραση απόψεων πρωτοπόρων για την εποχή και το περιβάλλον στο οποίο ζεί,υποστηρίζοντας οτι η γνώση κερδίζεται μέσω της ενδοσκόπησης και της αυτογνωσίας και δεν είναι αποτέλεσμα των αισθητηριακών εντυπώσεων.
Πρεσβεύει με σταθερότητα και επιχειρηματολογία οτι ο Νούς είναι ενιαίος ,μά με ανεξάρτητες λειτουργίες,τη λογική,τη μνήμη,τη θέληση και τη φαντασία,βάζοντας έτσι τα θεμέλια στην επιστήμη,που αιώνες μετά έγινε γνωστή ως Γνωστική Ψυχολογία.Όσο και αν οι Εξομολογήσεις είναι πρωτίστως το έργο ενός ανθρώπου,που απογυμνώνει,με όχημα τις λέξεις,την ψυχή του,είναι ακόμη και μιά διεισδυτική ανάλυση των πιό περίπλοκων επιρροών και αποτυπωμάτων της ανθρώπινης ψυχής.Άλλοτε φαντάζει σαν ψίθυρος,που καίγεται να επικοινωνήσει με τις ιδέες,άλλοτε μοιάζει με συναίσθημα που ανυψώνει ως το θείο και άλλοτε αναδεικνύει με βάθος την ανθρώπινη ικανότητα να ζεί,να σκέπτεται και να ορίζει τον κόσμο γύρω του και τον εαυτό μέσα του φιλοσοφικά.
Έτσι φθάνουμε στις μέρες μας να έχουμε στα χέρια μας τις Εξομολογήσεις,που από πολλούς μελετητές έχουν χαρακτηριστεί ως ένα από τα πρώτα,άν όχι το πρώτο έργο εμπειρικής ψ
Περισσότερες κριτικές σχετικά με το Εξομολογήσεις